Min Morfar – Tekst en vertaling

Tijdens hun optreden op Winterfolk 1999 bleek dat de meisjes van Laïs op zoek waren naar de Nederlandse vertaling van “Min Morfar”. Nadat manager Bieke Purnelle de Zweedse tekst doormailde, werden de verbeteringen aan de Zweedse tekst en de Nederlandse vertalingen doorgestuurd naar Laïs. De meisjes waren in hun nopjes: “Bedankje van Laïs voor de vertaling van ‘Min Morfar’. Heel leuke attentie, doe zo voort!!!!”
Sanne van den Eijnde en Wim Van Mullem stuurden naast hun eerdere versie nog verdere aanpassingen. Katrien Van der Spiegel en Ann Vanbiervliet stuurden uit Zweden Katriens versie van “Min Morfar.

MIN MORFAR – Tekst en vertaling – I. Sanne van den Eijnde

Min morfar hade en gammal rock
Som var av svinehår väven
Och när han dansade som allra värst
Så tog han flickan i näven

Röda rosor är så härliga
Vackra flickor ar så kärliga
Hellst när män får den som män vill ha
Då här det nöje till att leva

Det står ett träd på min faders gård
Det har så underliga grenar
Den ena gren far den andre fam
Och här står jag moe alena

MIJN GROOTVADER
(Nederlandse vertaling: Sanne van den Eijnde).

Mijn grootvader had een oude jas
Die van varkenshaar was geweven
En als hij danste als de slechtste
Dan nam hij het meisje in zijn greep (vuist).

Rode rozen zijn zo heerlijk
Mooie meisjes zijn zo lief
Vooral als mannen ze krijgen zoals mannen dat willen
Ze hebben dan het genot om te leven.

Er staat een boom in mijn vaders tuin
Die heeft zulke wonderlijke takken
De ene tak grijpt in de ander (famn = greep, omhelzing) OF
De ene tak spruit voort uit de ander. (fara fram = uitspruiten)
En hier sta ik ? (moder = moeder(ziel)) alleen.

MIN MORFAR – Verduidelijking van de vertaalster
“Leuk om te zien dat anderen ook zich gebogen hebben over die Zweedse tekst. Je ziet dat WIJ in veel gevallen over hetzelfde denken. Mijn collega-vertalers zijn soms wat poëtischer, ik ben zo dicht mogelijk bij de tekst gebleven.”

“Je moet weten dat ik een student Zweedse taal- en letterkunde ben van de Universiteit van Amsterdam. Ik heb zo goed als mogelijk de tekst proberen te vertalen. De anderen hebben soms een poëtische draai aan de tekst gegeven. Dat is niet zo verwonderlijk, want sommige zinnen waren heel lastig te vertalen. Deels omdat de woorden niet juist waren getranscribeerd en deels omdat ik moeite heb om een zo’n poëtische tekst in zijn juiste vorm over te brengen.”

“Duidelijk is dat ‘allba virst’ door ons allen is opgevat als ‘allra värst’, dus ‘allerslechtst’.”
“Bijna alle twijfelgevallen zijn opgelost, behalve dat woord in de laatste zin: ‘moe’. Dat zou ‘mogen’ kunnen zijn: ‘rijp’ of ‘någon’ = ‘iemand’.”

“Ik wil nog even zeggen dat mijn collega-vertalers de tekst heel fraai hebben willen vertalen. Soms weken ze wat af van de oorspronkelijke tekst, maar dat deden ze vast uit het oogpunt om de dichterlijke tekst te bewaren.”

“Ik zal deze pagina in de gaten houden. Ik zeg niet dat mijn vertaling de beste is, maar mijn collega’s zijn wat erg vrij in het vertalen van de tekst. Ik zal je op de hoogte houden van de juiste vertaling.

Sanne van den Eijnde
alasdair@cable.A2000.nl

MIN MORFAR – Tekst en vertaling – II. Wim Van Mullem

Min morfar hade en gammal rock
Som var av svinahår vävd
Och när han dansade som allra värst
Så tog han flickan i näven

Röda rosor är så härliga
Vackra flickor är så kärliga
Hellst när man får den som man vill ha
Då är det nöje till att leva

Det står ett träd på min faders gård
Det har så underliga grenar
Den ena gren för den andra fam
Och här står jag moj allena

MIJN OPA
(Nederlandse vertaling: Wim Van Mullem)

Mijn opa had een oude jas
Die was van varkenshaar geweven
En toen hij danste op zijn allerslechtst
Nam hij het meisje bij de hand

Rode rozen zijn zo heerlijk
Mooie meisjes zijn zo teder
Zeker als men krijgt wie men hebben wil
Dan is’t een plezier om te leven

Er staat een boom op m’n vaders stee
Die heeft zo’n zonderlinge takken
De ene tak krijgt er andere bij
En hier sta ik nu alleen

MIN MORFAR – Verduidelijking van de vertaler
De voorlaatste regel heb ik heel vrij vertaald. Letterlijk zou het geweest zijn: “de ene tak krijgt de andere vijf”, maar dat slaat helemaal nergens op. Ook de Zweedse tekst klopt hier niet (‘får’ zou ook ‘för’ of ‘förar’ kunnen zijn?).

De twee laatste regels luiden waarschijnlijk als volgt:
“Den ena gren för den andra fam
Och här står jag moj allena”

Het woordje ‘fam’ betekent eigenlijk niets, maar dat is wel wat gezongen wordt. Het zou kunnen dat ‘fem’ bedoeld wordt, wat “vijf” betekent. In dat geval moet ‘för’ waarschijnlijk ‘får’ (=’krijgt’) zijn en betekent het zinnetje iets in de trend van “de ene tak krijgt de andere vijf”, maar dat klopt grammaticaal niet, noch in het Zweeds, noch in het Nederlands.

Een andere, meer logische mogelijkheid is dat ‘fam’ ‘fram’ moet zijn; het zou dan komen van het werkwoord ‘framföra’: “naar voren brengen, aanvoeren, voordragen”. Dus “de ene tak brengt de andere voort”. Probleem is echter dat het Zweedse werkwoord ‘framföra’ een niet-scheidbaar werkwoord is. Dichterlijke vrijheid of foutieve overlevering? Ik weet het niet. Dit lijkt me wel de meest plausibele interpretatie. Het kan natuurlijk ook om een regionale of dialectische variant gaan.

In de laatste zin betekent het woordje ‘moj’: “stil, rustig, licht, zwak”. Dus “hier sta ik rustig alleen”, of “zwak en alleen” of “weerloos alleen”.
‘Allena’ is een archaïsch woord voor “alleen” of “eenzaam”.

Deze vertaling benadert misschien het meest het origineel:
“De ene tak krijgt er andere bij
en hier sta ik weerloos alleen”

‘Scandi-Wim’
Guillaume28@hotmail.com

MIN MORFAR – Zweedse tekst en vertaling -III. Katrien Van Der Spiegel

Min morfar hade en gammal rock
Som var av svinhar väven
Och när han dansade som allra värst
Såtog han flickan i näven.

Röda rosor är såhärliga
Vackra flickor är såkärliga
Helst när man får den som man vill ha
Då är det nöje till att leva.

Det står ett träd på min faders gård
Det har så underliga grenar
Den ena gren tar den andr i famn(et)
Och här står jag mol (of “nu”?) allena.

MIJN GROOTVADER
Vertaling: Katrien Van der Spiegel

Mijn grootvader had een oude mantel
Van varkenshaar geweven
En wanneer hij op zijn slechtst danste
Nam hij zijn meisje in de hand.

Rode rozen zijn zo heerlijk
Mooie meisjes zijn zo bekoorlijk
Vooral wanneer je diegene krijgt die je wil
Dan is het een genot om te leven.

Er staat een boom op het erf van mijn vader
Die heeft zo’n wonderlijke takken.
De ene tak omarmt de andere
En ik sta hier moederziel (of “nu”?) alleen.

MIN MORFAR – Verduidelijking van de vertaalster
“Dit is wat ik ervan gemaakt heb en de vertaling die erbij hoort.
Maar Ann vertelde me gisterenavond dat ze vandaag ook nog naar een of ander folkloristisch “wijsjes”-instituut of museum of zoiets zou gaan om meer over de schrijver en achtergrond van het liedje te weten te komen.
Hier kan je alvast even mee voort!

Katrien Van Der Spiegel

‘Min Morfar’ is terug te vinden op ‘Laïs’, de eerste cd van Laïs.
‘Laïs’ verscheen in november 1998 bij Alea (WBM 21005)
Meer details over ‘Laïs’ in de discografie.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s